Kompetencje związane ze sztuczną inteligencją stają się ważnym elementem edukacji. Uczniowie i nauczyciele potrzebują możliwości poznawania zasad działania AI, krytycznego analizowania jej odpowiedzi oraz podejmowania przemyślanych decyzji dotyczących jej wykorzystania.
Badanie Common Sense Media z 2024 roku wykazało, że siedmiu na dziesięciu amerykańskich nastolatków w wieku 13–18 lat korzystało z generatywnej AI. Według TALIS 2024 średnio w OECD 36% nauczycieli niższego poziomu szkolnictwa średniego korzystało z AI w pracy. Wyniki dotyczą różnych grup i stanowią punkt wyjścia do rozmowy o potrzebach edukacyjnych.
18 czerwca 2026 roku Komisja Europejska i OECD przedstawiły ramy kompetencji AI dla edukacji podstawowej i średniej — AI Literacy Framework for Primary and Secondary Education. Dokument pomaga określić kierunki rozwijania wiedzy uczniów i odpowiedzialnego korzystania z AI, wspierając także nauczycieli, dyrektorów szkół i decydentów.
Ramy obejmują cztery obszary: interakcję z AI, tworzenie z pomocą AI, zarządzanie AI oraz kształtowanie AI. Łączą krytyczną ocenę, pracę twórczą, decyzje dotyczące powierzania zadań technologii oraz doskonalenie systemów zgodnie z wartościami człowieka.
W kształceniu zawodowym widzimy możliwość poznawania tych zasad poprzez praktyczne zadania. Uczniowie przygotowujący się do pracy mogą analizować sposoby sprawdzania informacji wygenerowanych przez AI, rozważać jej przydatność w konkretnych czynnościach i uzasadniać podejmowane decyzje.
Przykładowo nauczyciel mógłby zaprosić uczniów do oceny wiadomości do klienta przygotowanej przez AI. Czy przekazuje zamierzoną treść? Czy zawarte w niej informacje są poprawne? Jakie zmiany sprawią, że będzie odpowiednia do sytuacji? Uzasadnianie poprawek pomaga połączyć kompetencje cyfrowe z komunikacją zawodową i świadomą oceną.
Nauczyciele również potrzebują czasu i wsparcia, aby wypracować własne podejście. Praktyczne przykłady, rozmowy z innymi edukatorami i możliwość testowania narzędzi mogą ułatwiać łączenie kompetencji AI z wiedzą przedmiotową i celami zajęć.
W projekcie AI4VET chcemy wspierać ten proces poprzez zasoby edukacyjne, rozwój zawodowy, wspólne warsztaty i pilotaże w środowisku edukacyjnym. Skupiamy się na przemyślanych wyborach nauczycieli oraz aktywnościach, podczas których uczniowie analizują, wykorzystują i oceniają AI.
Rozwijanie kompetencji AI to ciągłe zadanie edukacyjne, wymagające ciekawości, krytycznego myślenia i uwagi wobec osób, na które wpływa technologia.
Który aspekt kompetencji AI uznalibyście za priorytet podczas swoich zajęć?
Poznajcie dokument:
OECD: AI Literacy Framework for Primary and Secondary Education
Źródło zdjęcia:
Komisja Europejska — Learning Corner
